فائزه هاشمی: من و خواهرم را از دانشگاه آزاد اخراج کردند ، فاطمه هاشمی رفسنجانی: با یک تلفن اخراج شدم

 

 

کانون فعالان سیاسی ایرانی مقیم ترکیه _کوتاه بود و تامل انگیز: «دو دختر آیت‌ا… هاشمی از دانشگاه آزاد اخراج شدند»؛ فاطمه و فائزه هاشمی سال‌هاست که استاد دانشگاه آزاد و عضو هیات علمی هستند. فاطمه‌هاشمی استاد دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب و مدیر گروه علوم سیاسی بوده است و فائزه هاشمی نیز سال‌هاست استاد واحد علوم وتحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی است. آنها همانند پدر بر این عقیده‌اند که راه بهبود وضعیت کشور با سواد شدن و بالا رفتن میزان آگاهی جامعه است. بنابراین در کلاس‌های درس به دانشجویان از آنچه می‌گویند که می‌دانند برای آینده ایران مفید است. 

 

آنطور که فائزه هاشمی به «آرمان» گفت: «مسئول واحدی که درآن تدریس می‌کنم اعلام کرد که به او گفته‌اند دیگر نیازی به حضور بنده در دانشگاه آزاد نیست که این موضوع را نپذیرفتم، چرا که باید حکم اخراج رسما ابلاغ شود و به‌صورت شفاهی قابل پذیرش نیست و وجاهت قانونی ندارد». فرزند بنیانگذار دانشگاه آزاد ادامه داد: «همین موضوع را به خواهرم یعنی فاطمه هم گفته‌اند». دختر آیت‌ا… هاشمی یادآور شد: «مسئول واحدی که در آن حضور دارم گفت که یکی از مسئولان دانشگاه(ظاهرا رئیس بسیج اساتید) به او شفاها ابلاغ کرده که موضوع عدم حضورم را به اطلاع من برساند که پاسخ من به این مسئول این بود که ابلاغ رسمی اخراجم را بدهند. ابلاغ شفاهی معنایی ندارد و باید به‌صورت کتبی ابلاغ شود».

وی افزود:« مسئول واحد گفت که موضوع را به فرد مسئولی که شفاها گفته بود عرض‌کردم که خانم هاشمی می‌گویند باید رسما به من ابلاغ شود که گویا ایشان گفته تا یک ماه دیگر این کار انجام می‌شود». فائزه هاشمی ادامه داد: «من به رئیس واحد دانشگاه مربوطه گفتم پس شما نامه اخراج من را بدهید وگرنه اینطور درست نیست ومن اگر رسما اعلام نکنید طبق روال عمل خواهم کرد». فرزند بنیانگذار دانشگاه آزاد گفت: «چند وقت قبل هم پیگیر پرونده من بودند.

فاطمه هم مانند من هنوز ابلاغ کتبی حکم برای عدم حضور در دانشگاه به او تحویل نشده است.» البته تلاش‌های خبرنگاران «آرمان» برای ارتباط با مسئولان دانشگاه آزاد و کسب اطلاع از چرایی این تصمیم بی‌نتیجه ماند. تماس خبرنگار «آرمان» با کاظمی مسئول دفتر رئیس دانشگاه آزاد بی پاسخ ماند و وی پاسخگویی را به روابط عمومی دانشگاه ارجاع داد. رضا‌همدانچی مدیر کل روابط عمومی دانشگاه آزاد هم به «آرمان» گفت: من اطلاعی در این خصوص ندارم، بنابراین چنین موضوعی را نه تایید و نه تکذیب می‌کنم.

«نه» به دانشگاه آزاد بدون نام هاشمی

دانشگاه آزاد بدون نام آیت‌ا… هاشمی معنایی ندارد، چرا که تاسیس این دانشگاه باتدبیر آیت‌ا… هاشمی بود و سازماندهی این نهاد به حدی با برنامه بود که هجمه‌های فراوان در سال‌های متمادی اثری در کیفیت و اهداف این دانشگاه نداشت. یکی از تاکیدات آیت‌ا… هاشمی در راه‌اندازی دانشگاه آزاد اسلامی اجازه فرصت تحصیل به اقشار مختلف کشور در رشته‌های گوناگون بود و از سوی دیگر تفاوتی میان دانشجویان این دانشگاه قائل نبودند. اساتید این دانشگاه هم فارغ از رویکرد سیاسی و جناحی و تنها با توجه به دانش و میزان تاثیر بر آگاهی دانشجویان انتخاب می‌شدند. در برهه‌ای سعی شد تا دانشگاه آزاد به شکل انحصاری و خالی از عقاید اصلاحگرایانه اداره شود، اما همگان شاهد بودند این دانشگاه در آن سال‌ها که احمدی‌نژاد بر کرسی ریاست جمهوری تکیه زده و نزدیکان خودش را به عنوان رئیس دانشگاه آزاد مطرح کرده بود، رشد علمی نداشت و بیشتر زمان جلسات به وضع قوانین جدید برای از رده خارج کردن قوانینی بود که در دوره‌های قبل تصویب و اجرا شده بود. تصور بر این بود که با پایان دولت احمدی‌نژاد روال اداره دانشگاه آزاد به حالت مطلوب و مورد انتطار بازگردد، اما برخی گلایه‌ها در دولت اول روحانی هنوز به گوش می‌رسد. گلایه‌هایی که با محور عدم دعوت از اساتید باسابقه و شناخته شده با ادعای گرایش‌های سیاسی آنها بود. برخی رفتارهای دانشگاه آزاد مانند عدم صدور مجوز برای برگزاری مراسم‌های دانشجویی اتفاق ساده‌ای برای آنانی نبود که برای حضور روحانی در پاستور به او رأی داده بودند. بر همگان روشن است که دانشجویان نقش بزرگی در پیروزی انتخاباتی روحانی داشتند و البته از این موضوع مهم نباید غافل شد که اساتید دانشگاه آزاد هم نقش موثری در افزایش شناخت دانشجویان نسبت به برنامه‌های انتخاباتی روحانی و ترغیب شدن برای شناساندن او به جامعه داشتند. بسیاری بر این باور هستند که آیت‌ا… هاشمی دانشگاه آزاد را مانند فرزندان خود دوست ‌داشت، چرا که معتقد بود دانشگاه می‌تواند فرزندانی صالح و شایسته به جامعه تحویل دهد و بر سالم بودن و تاکید بر جهانی و بین‌المللی بودن این دانشگاه، اعتقاد راسخ داشت.

خداحافظی با میراث پدر

در دولت دوم روحانی، حال دانشگاه آزاد خوب نبود و حتی مشابه روزهایی شد که نگرانی و اضطراب در نگاه دلسوزان این دانشگاه موج می‌زد. دیگر آیت‌ا… هاشمی نبود که وعده پایان روزهای هراس را بدهد و از تصمیم‌گیران برای دانشگاه آزاد بخواهد مشی سلامت و روشنگری و اجازه حضور به همه عقاید را بدهند، اما دیگر آیت‌ا… هاشمی نبود و برخی خود را دارای رأی مطلق در اداره این دانشگاه دانستند و دلسوزی‌های نمایشی به نمایش گذاشتند، اما غافل بودند این روند عمر کوتاهی دارد و همگان زودتر از آنچه تصور کنند پی به نیات و اهداف آنها خواهند برد. خرداد ۹۶ در اذهان بسیاری هست؛ روزی که خبر رسید یاسر هاشمی از ریاست دفتر هیات امنای دانشگاه آزاد برکنار شده است! یاسر هاشمی اظهار کرد: با توجه به همه علاقه،‌ انگیزه و وظیفه‌ای که نسبت به دانشگاه آزاد اسلامی احساس می‌کردم، علاقه‌مند بودم که کارم را در این دانشگاه ادامه دهم چرا که این دانشگاه را میراث آیت‌ا… هاشمی رفسنجانی برای مردم می‌دانم. وی با تأکید بر اینکه تصمیم‌گیری درباره دانشگاه آزاد حق قانونی دکتر ولایتی است، افزود: «متأسفانه امکان همکاری برای من فراهم نشده و خوشحال هستم که حداقل در این مورد اقدام قانونی انجام شده است.» کنایه یاسر هاشمی به اقداماتی بود که در دانشگاه آزاد انجام می‌شد، اما در چارچوب قانون تعریفی برای آن نبود که یک نمونه آن برکناری یاسر بود! شهریور ۹۶ محسن هاشمی هم با دانشگاه آزاد خداحافظی کرد. پسر ارشد آیت‌ا… در خبری کوتاه نوشت: «به‌دلیل ریاست شورای شهر تهران و مشغله‌های بسیار نمی‌توانم برای هر دو پست مدیریتی وقت بگذارم». این نبودن هم معنای زیادی داشت و تقویت تلاش برای حذف گفتمان و منش آیت‌ا… هاشمی از این دانشگاه بود. این گمانه زمانی تقویت شد که رئیس وقت دانشگاه آزاد از استعفای محسن هاشمی استقبال کرد و گفت: در تشکیلات دانشگاه آزاد بازنگری کرده‌ایم و این مساله در هیأت امنای دانشگاه آزاد تصویب شد که بر اساس آن برخی معاونت‌ها در برخی دیگر از معاونت‌های دانشگاه آزاد ادغام می‌شود. فرهاد رهبر در پاسخ به این سوال که آیا با استعفای آقای محسن هاشمی از دانشگاه آزاد موافقت خواهد شد، گفت: با توجه به مشغله آقای محسن هاشمی در شورای شهر تهران و تغییرات تشکیلاتی در دانشگاه آزاد با استعفای ایشان موافقت خواهد شد. حتی با رفتن محسن از دانشگاه آزاد هم حاشیه‌ها کم نشد چرا که حتی مخالفان هم به‌خوبی می‌دانستند که دانشگاه آزاد میراث آیت‌ا… هاشمی است.

تلاش بی‌اثر

پس از سال‌ها سایه تدابیر و گفتمان آیت‌ا… هاشمی بر دانشگاه آزاد کمرنگ نشده و برخی از این موضوع به شدت ناراضی هستند. به نظر می‌رسد آنها از هر مسیری برای زدودن یاد و خاطره آیت‌ا… هاشمی استفاده می‌کنند که کمرنگ کردن حضور یادگاران آیت‌ا… هاشمی از جمله این اقدامات است، اما اگر ۲ فرزند دختر آیت‌ا… هاشمی هم با دانشگاه آزاد خداحافظی کنند، نمی‌توان اندیشه و اهداف آیت‌ا… و دیگر دلسوزان کشور را از این دانشگاه زدود، چرا که ستون دانشگاه آزاد بر پایه آرمان‌های آیت‌ا… بنا نهاده شده است که اینها قابل تخریب نیست.

فاطمه هاشمی رفسنجانی: با یک تلفن اخراج شدم

«از فرد تماس‌گیرنده پرسیدم منظور شما چیست و ایشان صراحتا پاسخ داد یعنی دیگر برای آموزش به دانشگاه مراجعه نفرمایید. در پاسخ به ایشان گفتم که منظورتان این است اخراج شده‌ام؟ که این فرد به جای پاسخ به سوال من خندید!»

 روزنامه اعتماد نوشت: «پس از درگذشت آیت‌الله هاشمی‌ رفسنجانی، بنیانگذار دانشگاه آزاد اسلامی، سکان هدایت این دانشگاه به علی‌اکبر ولایتی سپرده شد؛ چهره‌ای که پس از روی کار آمدن بلافاصله تصمیم به بازنگری در سیاست‌های دانشگاه آزاد گرفت و در راستای اجرای همان سیاست‌ها، بسیاری از استادان اصلاح‌طلب و اعتدالی از تدریس در این مجموعه آموزشی کنار گذاشته شدند.

دایره اصلاح دانشگاه آزاد به سبک ولایتی، محدود به اساتید نبود بلکه نقطه آغاز این ماجرا از مجموعه رسانه‌ای دانشگاه آزاد آغاز شد و در چند مرحله تمامی این رسانه‌ها از خبرنگاران حامی تفکر اصلاح‌طلبی پاک‌سازی شد تا شرایط برای فعالیت نزدیکان فکری به ولایتی مهیا شود. رویه‌ای که ولایتی در پیش گرفته است، ‌سبب انتقاد بسیاری از فعالین سیاسی اصلاح‌طلب، اساتید دانشگاه و همچنین دانشجویان و کارمندان دانشگاه آزاد شده؛ تا جایی که واحد‌های مختلف این مجموعه آموزشی با نوشتن بیانیه‌های مختلف به تصمیمات ولایتی اعتراض کرده‌اند.

جدیدترین و شاید عجیب‌ترین تصمیم ولایتی اخراج دختران آیت‌الله هاشمی‌ رفسنجانی از دانشگاه آزاد است؛ اقدامی که شاید بتوان از آن به عنوان تیر خلاص ولایتی بر بازماندگان آیت‌الله هاشمی در دانشگاه آزاد یاد کرد. فائزه هاشمی روز گذشته در گفت‌وگو با روزنامه آرمان خبر از اخراج خود و خواهرش از دانشگاه آزاد داد.

فائزه هاشمی گفت: «مسئول واحدی که در آن تدریس می‌کنم اعلام کرد که به او گفته‌اند دیگر نیازی به حضور بنده در دانشگاه آزاد نیست که این موضوع را نپذیرفتم؛ چرا که باید حکم اخراج رسما ابلاغ شود و به‌ صورت شفاهی قابل پذیرش نیست و وجاهت قانونی ندارد. همین موضوع را به خواهرم یعنی فاطمه هم گفته‌اند.»

این موضوع سبب شد تا جزییات بیشتر درباره این اخراج را از فاطمه هاشمی جویا شویم. فاطمه هاشمی به «اعتماد» گفت: «چهارشنبه هفته گذشته حوالی ساعت ۱:۳۰ ظهر فردی از دانشگاه با من تماس گرفت و خود را کارمند معاونت آموزشی دانشگاه معرفی کرد. این فرد به من گفت دسترسی شما از روی سایت برداشته شده و دیگر حق ورود به دانشگاه را ندارید.»

وی افزود: «پس از این اظهارات از فرد تماس‌گیرنده پرسیدم منظور شما چیست و ایشان صراحتا پاسخ داد یعنی دیگر برای آموزش به دانشگاه مراجعه نفرمایید. در پاسخ به ایشان گفتم که منظورتان این است اخراج شده‌ام؟ که این فرد به جای پاسخ به سوال من خندید!»

فاطمه هاشمی در ادامه درباره دلیل این اخراج گفت: «وقتی دلیل این اخراج را جویا شدم به من گفتند که این موضوع از بالا ابلاغ شده و از مسئول آموزش خواسته‌اند تا اسم من را از روی سایت دانشگاه حذف کنند.»

وی درباره این که آیا حکم اخراج به صورت کتبی ابلاغ شده است یا خیر، گفت: «من از فرد تماس‌گیرنده درخواست کردم تا حکم اخراج را به صورت کتبی به من ابلاغ کنند اما تا این لحظه حکمی به من ابلاغ نشده و موضوع به صورت تلفنی به من اطلاع داده شده است.»

هاشمی در ادامه به دلایل احتمالی اخراجش از دانشگاه آزاد اشاره کرد و افزود: «احتمال می‌دهم به دو دلیل عذر من را از دانشگاه خواسته باشند. نخست شیوه تدریس من در درس انقلاب است. به‌ هر حال من مانند سایر اساتید نمی‌توانم به واقعیات انقلاب اشاره نکنم و ظاهرا این موضوع خوشایند مدیریت جدید دانشگاه آزاد نیست. من اعتقاد دارم دانشجو باید واقعیات را بداند. این اتفاق مسبوق به سابقه بوده؛ تا جایی که دو ماه پیش یکی از اساتید به من گفت که از آموزش خواسته شده تا دیگر درس انقلاب توسط شما ارائه نشود زیرا مسائلی در کلاس‌ها عنوان می‌کنید که برای دانشجویان مفید نیست.»

وی افزود: «دومین دلیل احتمالی می‌تواند حمایت من از اعتراض هفته گذشته دانشجویان نسبت به شرایط جدید دانشگاه آزاد و اخراج برخی اساتید باشد. هفته گذشته من در حمایت از اعتراضات دانشجویان نامه‌ای خطاب به آقای ولایتی نوشتم.»

هاشمی ادامه داد: «به نظر می‌رسد آقای ولایتی از آن نامه سرگشاده بسیار عصبی شده و تصمیم به حذف دختران آیت‌الله هاشمی‌ رفسنجانی از دانشگاه آزاد گرفته است، زیرا ایشان پیش‌تر نیز از این دست برخوردها داشته و زمانی که عصبی می‌شوند تصمیمات احساسی اتخاذ می‌کنند.»

استاد اخراجی دانشگاه آزاد خبر از نگارش نامه‌ای جدید خطاب به رییس گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب داد و افزود: «در این نامه که یک رونوشت آن خطاب به رییس دانشکده تهران جنوب است، درخواست کرده‌ام حکم اخراج به همراه توضیحات درباره چرایی این حکم باید به صورت کتبی به من ابلاغ شود.»

فاطمه هاشمی درباره دلایل اصرار بر ابلاغ حکم کتبی گفت: «فرم ساعت‌بندی کلاس‌ها پیش از آغاز ترم جدید در اختیار من قرار گرفت و من طبق برنامه، فرم را پرکردم. دو جلسه از کلاس‌های ترم جدید نیز با حضور دانشجویان تشکیل شده و دلیلی بر اخراج در میان ترم وجود ندارد. اگر حکم به من ابلاغ نشود و من به‌ واسطه یک تماس تلفنی از حضور در دانشگاه منصرف شوم، ممکن است بعدها عنوان کنند که من خودخواسته از حضور در کلاس‌ها امتناع کرده‌ام و این موضوع تبدیل به بهانه‌ای برای اخراج من از دانشگاه شود. به همین دلیل من اصرار بر ابلاغ حکم کتبی دارم.»

هاشمی در پاسخ به سوالی مبنی بر آن که آیا پیش از این اخراج تذکری داده شده است یا خیر، گفت: «تذکری به من داده نشده است اما چند ماه گذشته هنگامی که قرار بود رییس جدید گروه علوم سیاسی انتخاب شود، اسم من به همراه دو استاد دیگر از رشته حقوق از میان کاندیداها با فشار از بالا حذف شد.»

وی تصریح کرد: «پیش از انتخابات جدید من رییس گروه علوم سیاسی بودم. از آنجا که انتخاب رییس گروه انتخابی و از میان اساتید است، مجددا برای ریاست گروه علوم سیاسی اعلام آمادگی کردم که با فشار از بالا بر رییس واحد اسم من در رشته علوم سیاسی و دو استاد دیگر در رشته حقوق از میان کاندیداها حذف شد. نکته جالب توجه آن است که جایگزین من پیش از انتخابات معلوم بود.»

هاشمی به عدم ابلاغ حکم کتبی درباره حذف نامش از میان اساتید کاندیدا برای ریاست گروه علوم سیاسی خبرداد و افزود: «در آن ماجرا هم موضوعی به صورت کتبی به من ابلاغ نشد بلکه آقای دکتر مرتضوی رییس دانشگاه اعلام کردند که اسم من با فشار از بالا حذف شده است.»

هاشمی در پایان به چشم‌انداز تاریک دانشگاه آزاد در آینده با توجه به سبک مدیریت فعلی این مجموعه آموزشی اشاره کرد و گفت: «من اعتقادی به نابودی دانشگاه با توجه به مدیریت فعلی دانشگاه آزاد ندارم اما واقعیت آن است که آینده خوبی در انتظار دانشگاه آزاد نیست. زمانی که از اساتید در رشته‌ای مانند علوم سیاسی خواسته می‌شود پیرامون بسیاری از موضوعات صحبت نکنند، چه انتظاری از این دانشگاه می‌توان داشت؟ با مدیریت آقای ولایتی دانشگاه آزاد چشم‌انداز روشنی ندارد. کافی است سری به یکی از واحد‌های دانشگاه آزاد زده و از نزدیک ببینید که از دانشجو تا استاد و کارمند از مدیریت فعلی به‌ شدت ناراضی هستند. این نارضایتی به حدی است که موج بازخرید کارمندان در دانشگاه آزاد به راه افتاده است.»